Βάκχες του Ευριπίδη Βάκχες του Ευριπίδη, μια από τις πιο αινιγματικές τραγωδίες
της αρχαιοελληνικής γραμματείας
Η υπόθεση του δράματος
Παραθέτω αυτούσια και πλήρη τη συγκλονιστική υπόθεση των
«Βακχών» από τον συγγραφέα Γιώργο Χειμωνά. Ο Χειμωνάς συνοψίζει, σχολιάζοντας
παράλληλα τη φοβερή τραγωδία του Ευριπίδη:
«Ο θεός Διόνυσος (ή Βάκχος ή Βάκχιος ή Βρόμιος) έρχεται από την Ασία στην
Ελλάδα για να επιβάλει τη λατρεία του. Τον ακολουθούν οι Μαινάδες, ιέρειες σε
κατάσταση ένθεης μανίας. Οι τελετουργίες της νέας θρησκείας είναι ομαδικά όργια
έκστασης, μακριά από τις πόλεις, επάνω στα βουνά. Ο Διόνυσος είναι γιος του Δία
και μιας θνητής – της Σεμέλης, κόρης του Κάδμου, βασιλέα των Θηβών.
Έγκυος ακόμα, κάηκε ζωντανή από τις φωτιές που τύλιγαν το
σώμα του Διός, όταν αυτός ντυνόταν την πύρινη στολή του. Του το είχε ζητήσει
σαν χάρη η ίδια η Σεμέλη, ύστερα από κακόβουλη συμβουλή της Ήρας που ήθελε να
την εξοντώσει.
Ο Ζευς πρόλαβε κι άρπαξε μέσα από τη φλεγόμενη μήτρα της
ζωντανό το έμβρυο, το παιδί του, και το έραψε βαθιά στον μηρό του για να το
σώσει από την Ήρα. Από τον μηρό του Δία θα γεννηθεί ο Διόνυσος, αυτό σημαίνει
το όνομά του: ο γεννημένος δυο φορές.
Ο Ευριπίδης, που επινόησε τον από μηχανής θεό, φθάνει εδώ
στο άλλο άκρο: δημιουργεί τον αμήχανο θεό. Ο Διόνυσος, μονάχος στο βάθος της
σκηνής, αβέβαιος, σχεδόν τρομαγμένος. Η τελευταία φράση του είναι ένας ψίθυρος,
μια άναρθρη απολογία: «Δεν φταίω εγώ για όλα αυτά. Άλλος τα αποφάσισε» ‒ και
μάλιστα «από πολύ παλιά».
